denemarken

De Deense kust, vooral die van West-Jutland, lijkt sterk op die van Nederland met zijn zandstranden, wadden, duinen en zelfs dijken. De kust aan de oostkant is meer Scandinavisch van karakter met een aantal fjorden, die niet zo steil zijn als de Noorse fjorden. De kust is in totaal 7500 km lang. Het eiland Møn en Zuidoost-Sjælland kennen steile krijtrotsen die een hoogte van 140 meter bereiken. Echt hoge toppen kent Denemarken niet, maar het landschap is wel golvender dan het Nederlandse. De hoogste heuvel is de Ejer Bavnehøj in Jutland (172 meter). Daarnaast kent het eiland Lolland dijken om het tegen de stormvloed te beschermmen. Het eiland Bornholm heeft een ondergrond die van een totaal andere samenstelling is dan de rest van Denemarken. De langste rivier is de Gudenå in Jutland met een lengte van 160 kilometer. Denemarken bestaat voor 10 procent uit bos, dat was in het verleden veel meer. Noord-Jutland kent een uitgestrekt heidelandschap waar op veel plaatsen nog een weldadige rust heerst.

Prachtige kastelen en Vikingtentoonstellingen Denemarken wordt wel het land van de kastelen genoemd. De beroemdste zijn Slot Kronberg bij Helsingør, het toneel van Shakespeares Hamlet, het renaissanceslot Frederiksborg bij Hillerød, het majestueuze slot Christiansborg bij Kopenhagen en het prachtige rococoslot Amalienborg bij Kopenhagen. De beroemdste bezienswaardigheid van Kopenhagen is de Lille Havfrue (de kleine zeemeermin). Een ander opvallend gebouw is de beurs, die is opgetrokken in Hollandse Renaissancestijl. Verder kent de stad diverse mooie kerken en bekende musea zoals het Nationalmuseet en het Statens Museum. In de musea in Aalborg en Roskilde is veel aandacht voor de Vikingtijd. In Roskilde worden verschillende Vikingschepen tentoongesteld en worden ook Vikingschepen nagebouwd. Verder is Roskilde beroemd vanwege zijn domkerk. Linholm Høje bij Aalborg bezit het grootste aantal graven uit de ijzertijd van Scandinavië. In Odense bevindt zich het geboortehuis van Hans Christaan Andersen en een museum dat aan deze beroemde Deense sprookjesschrijver is gewijd. Tot slot dient Legoland te worden vermeld. In dit wereldberoemde attractiepark zijn allerlei beroemde gebouwen en plaatsen in lego nagebouwd.

Smörrebröd en paling Als landbouw- en vissersnatie kent Denemarken een bijbehorende gevarieerde keuken. De basis van de Deense keuken was het zogeheten voorradensysteem, waarbij vis en vlees werden gezout en gerookt en groenten en brood werden gedroogd. Gerookte paling is één van de Deense delicatessen. De paling wordt ook verwerkt in gerechten zoals de paling-eitaart en gerookte paling in biersaus. Een ander beroemd Deens gerecht is het smörrebröd. Dit is een speciale sandwich met worst, kaas of vis. Er zijn veel eetgelegenheden te vinden die geheel gespecialiseerd zijn in smörrebröd en daar een enorme keuze in te bieden hebben. Daarnaast kent Denemarken een eigen biercultuur. Al rond het jaar 1000 brouwden de Vikingen hier bier. Het Deense bier wordt gemaakt van gerst, hop en maïszetmeel, wat leidt tot een licht en wijnachtig bier.

Land van Vikingen en zee-oorlogen Vanaf 10.000 voor Christus zwierven er rendierjagers rond in Denemarken. Rond 4000 voor Christus kwam de eerste landbouw voor in het land. In de Bronstijd en IJzertijd leefden er Keltische en Germaanse stammen in Denemarken. Uit die periode dateert de Tollundman, een uitstekend bewaard gebleven veenlijk. Tijdens de vroege Middeleeuwen deden de Deense Vikingen van zich spreken. Rond 800 begonnen hun plunderingen en emigraties die de rest van Europa gedurende zo’n 250 jaar teisterden. Na het jaar 1000 veranderde Denemarken in een koninkrijk. De Faeröereilanden, IJsland en Groenland maakten sinds die tijd deel uit van het land. De 17e en 18e eeuw werden bepaald door de oorlogen met Zweden om de beheersing van de Øresund, de waterweg tussen Denemarken en Zweden. In 1849 kreeg Denemarken een moderne grondwet en een nationaal parlement. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Denemarken bezet door Duitsland en maakte IJsland zich los van Denemarken. Sinds 1973 maakt Denemarken deel uit van de Europese Unie.